پمپ دنده ای از دسته پمپ ها با جابه جایی مثبت است که با هر بار چرخیدن چرخدنده ها، مقدار ثابتی از سیال را پمپ می کنند. پمپ دنده ای در دو نوع پمپ دنده خارجی و پمپ دنده داخلی ساخته می شوند.
نحوه عملکرد آن به گونه ای است که سیال با وارد شدن به پمپ با حرکت چرخ دنده به سمت خروجی پمپ می شود پمپ دنده ای در عین حال که برای پمپ کردن سیالات رقیق مانند حلال ها، روغن ها و… استفاده می شود، برای سیالات غلیظی چون آسفالت و چسب نیز کاربرد دارد. محدوده ویسکوزیته عملکرد پمپ دنده ای داخلی از ۱cPs تا ۱۰۰۰۰۰۰cPs می باشد. علاوه بر محدوده وسیع ویسکوزیته در محدوده وسیع دمایی نیز خوب عمل می کند.

پمپ های دنده ای (Gear pumps) بر اساس طرحها ونوشته های باقیمانده از قرن 16 میلادی ،پمپهای دنده ای یکی از قدیمی ترین انواع پمپ ها می باشند.این پمپ ها همچنین معروف ترین پمپ ازگروه پمپ های دوار بوده واین نیز به دلیل تنوع و وسعت کاربرد این نوع پمپ ها می باشد.پمپ های دنده ای دارای دو چرخ دنده می باشند که این چرخ دنده ها در یکدیگر درگیر شده ونهایتا باعث پمپاژ سیال میگردند.

پمپ های دورانی (روتاری)

پمپ های دورانی از خانواده جابجایی مثبت بوده و در مقایسه با پمپ های رفت و برگشتی دارای استهلاک کمتر، ظرفیت بیشتر و به شیرهای یکطرفه در ورودی و خروج نیازی ندارند. این پمپ ها از خانواده خود مکشی بوده، نیازی به هواگیری نداشته ولی توانایی کنترل ظرفیت دقیق برای پمپاژ مقدار معین سیال را ندارند. برای جلوگیری از افت عملکرد آنها باید تلرانس اندازه (کلیرنس ها) بین قطعات در حد کمترین نگهداری شود.

پمپ های چرخ دنده ای

پمپ های دنده ای از نوع دورانی بوده که با محبوس کردن سیال در یک فضا و حرکت دورانی به آن باعث انتقال به سیال می گردند.
در هر کتابی بنا بر سلیقه نگارنده این مجموعه از پمپ ها را به یک یا دو بخش مستقل تقسیم بندی می نمایند لیکن هر دو، زیر مجموعه پمپ های جابجایی مثبت از نوع دورانی می باشند. در این مجموعه تقسیم بندی بر اساس نوع دنده بکار رفته صورت گرفته است.

    1. نوع چرخ دنده ای
    2. نوع مارپیچ
Rotary-pumps
پمپ های دورانی از خانواده جابجایی مثبت می باشد

چرخ دنده ساده

اگر پروفیل دنده ها موازی با محور شافت باشد به آن چرخ دنده ساده نامیده، در هنگام کارکرد در گیری بین دندانه های دو چرخ دنده به صورت آنی و کلی می باشد. پمپ هایی که دارای این نوع چرخ دنده باشند نسبت به انواع دیگر دارای صدا و نوسان سیال بیشتر می باشد.

چرخ دنده مارپیچ

پروفیل (شکل دندانه) چرخ دنده به صورت مارپیچ بوده، لذا در گیری و انتقال دو چرخ دنده به صورت آرام و تدریجی بوده و از مزیت آنها خروجی سیال با نوسان و صدای کمتری می باشد.

پمپ های اسکرو یا مارپیچ

این پمپ زیر مجموعه پمپ های دندهای بوده و با محبوس کردن سیال در یک فضا و حرکت انتقالی در راستای محور مارپیچ باعث افزایش فشار سیال می گردد، انتقال سیالات ویسکوز یا دارای غلظت متغیر، سیالات دوغابی و همچنین سیالات دارای ذرات ساینده از مزایای این پمپ ها می باشد. در این پمپ ها نیازی به شیر یکطرفه در ورود و خروج (سوپاپ) نمی باشد. بر اساس نوع کاربرد ممکن است از یک، دو و یا سه مارپیچ استفاده شده، که طول و گام موجود در مارپیچ نشان دهنده میزان و توانایی آن برای فشار سازی و کاهش برگشت جریان در این پمپ ها می باشد.

پمپ های دینامیکی

مهمترین خصوصیت پمپ های جابجایی مثبت فرآیند فشرده سازی آنها بوده که بسیار ساده بوده و تاثیر گذاری سیستم پروسسی بر دبی، فشار و دامنه کارکرد آنها کمتر می باشد.هر چند که دامنه کاربرد و مهم بودن پمپ های جابجایی مثبت در صنایع هیدرولیک و استفاده به عنوان پمپ های دوزینگ قابل چشم پوشی نیست ولی در مقایسه با پمپ های دینامیکی از حساسیت و کاربرد کمتری برخوردار هستند.
پمپ های دینامیکی در صنایع مختلف شیمیایی، غذایی، کشاورزی، آبرسانی و … کاربرد فراوان داشته و از مهمترین، حساس ترین و پرکاربردترین پمپ ها می باشند. فرآیند افزایش سیال و تاثیرپذیری از سیستم پروسسی در پمپ های دینامیکی بسیارزیاد بوده بطوری که در زمان انتخاب باید به سیستم پروسس و نگهداری آن توجه خاصی شود. اگر چه عملکرد این پمپ ها در ابی های متغیر امکان پذیر بوده، ولی محدودیتی در دامنه کارکرد آنها وجود دارد که در صورت عدم توجه به آن باعث اسیب جدی به قطعات و اختلال در عملکرد پمپ می شود.

نحوه عملکرد پمپ های دینامیکی

روش افزایش فشار سیال در پمپ های دینامیکی با جابجایی مثبت متفاوت بوده، در این پمپ ها انرژی محرک توسط شافت به پروانه پمپ انتقال داده شده و از طریق تیغه های پروانه به سیال منتقل گشته که باعث افزایش فشار و سرعت سیال می شود.

تقسیم بندی پمپ های دینامیکی

بر اساس ماهیت عبور سیال از داخل پروانه و روش افزایش فشار سیال، پمپ های دینامیکی به طور کلی به سه دسته تقسیم بتدی می شوند.

شعاعی

نحوه عبور سیال از داخل پروانه باعث پیدایش چنین تقسیم بندی می شود، در صورتی که زاویه امتداد جریان ورودی به پروانه با امتداد جریان خروجی از پروانه حدود 90 درجه باشدبه آن رادیال یا سانتریفیوژ گویند، پمپ های با هد زیاد و دبی کم از این پروانه استفاده می کنند.

مختلط

اگر امتداد جریان ورودی به پروانه با امتداد جریان خروجی سیال بیش از 90 درجه باشدمختلط می گوییم، در پمپ های با دبی و هد متوسط از این نوع پروانه استفاده می شود.

محوری

هنگامی که امتداد جریان ورودی با امتداد جریان خروجی یکی باشد، به آن پروانه محوری گویند، در پمپ های با دبی بسیار زیاد و هد کم از این نوع پروانه استفاده می شود.

 

Summary
Review Date
Reviewed Item
پمپ دنده ای
Author Rating
51star1star1star1star1star
بستن منو